Filtredeki A1B1E1K1-P3 gibi kodlar ve renk bantları hangi gazlara karşı koruduğunu, FFP2 veya FFP3 gibi sınıflar ise partikül korumasını gösterir. Bu rehber filtre kodlarını, partikül sınıflarını, seçim sırasını ve solunum cihazı normlarını şemalarla anlatıyor.
Harf gaz grubunu, yanındaki rakam kapasite sınıfını gösterir. Tire sonrasındaki P3 partikül filtresidir. Örnek: A1B1E1K1-P3.
- A1Organik gaz ve buhar
- B1İnorganik gaz ve buhar
- E1Kükürt dioksit, asidik gazlar
- K1Amonyak
- P3Partikül filtresi, en yüksek sınıf
AI ile düzenlendiÖrnek ürünDelta Plus M6400 CHEM KIT- AKahverengi: organik, kaynama noktası > 65 °C
- AXKahverengi: organik, kaynama noktası ≤ 65 °C; tek kullanım
- BGri: inorganik (karbon monoksit hariç)
- ESarı: kükürt dioksit ve asidik gazlar
- KYeşil: amonyak ve türevleri
- Hg-P3Kırmızı-beyaz: cıva buharı, en çok 50 saat
- NO-P3Mavi-beyaz: azot oksitler; tek kullanım
- SXMor: yalnız üreticinin belirttiği madde
- PBeyaz: partikül (toz, duman, sis)
A, B, E ve K için sınıf 1, 2 ve 3; 2004+A1:2008 sürümünde sırasıyla hacimce %0,1, %0,5 ve %1,0’a kadar gaz konsantrasyonu içindir. EN 14387:2021 test kapasitelerini değiştirdi; güncel sınırlar için üreticinin verisine bakın.
| Sınıf | 1 | 2 | 3 |
|---|---|---|---|
| FFP maske, en az filtrasyon (EN 149) | %80 | %94 | %99 |
| FFP maske, en çok toplam içe sızıntı | %22 | %8 | %2 |
| P filtresi, en az filtrasyon (EN 143) | %80 | %94 | %99,95 |
Bazı kaynaklarda geçen %78, %92 ve %98 filtrasyon değil, 100 eksi toplam içe sızıntıdır. Maske işaretinde NR tek vardiya, R tekrar kullanılabilir demektir; D dolomit tozu tıkanma testini geçtiğini gösterir (R için zorunlu).
- O₂Oksijen eksikliği olabilir mi? Öyleyse filtre işe yaramaz; yalnız solunum cihazı kullanılır
- P · A · B …Kirletici partikül mü, gaz mı, ikisi birden mi? Filtre tipi buna göre seçilir
- 1 · 2 · 3Konsantrasyon ve süre: filtre sınıfı ve maske tipi (yarım ya da tam yüz)
- COKarbon monoksit için iş filtresi yoktur; yalnız kaçış cihazları (EN 403, EN 404)
- EN 149Toz maskesi (FFP1, FFP2, FFP3)
- EN 140Yarım ve çeyrek yüz maskesi
- EN 136Tam yüz maskesi; sınıf 1–3. Endüstride en az sınıf 2, itfaiyede sınıf 3
- EN 143Partikül filtreleri (P1, P2, P3)
- EN 14387Gaz ve kombine filtreler
- EN 12941Motorlu filtreli başlık (TH1–TH3)
- EN 12942Motorlu filtreli maske (TM1–TM3)
- EN 137Basınçlı hava tüplü solunum cihazı: Tip 1 endüstri, Tip 2 itfaiye
- EN 14594Hat beslemeli sürekli akışlı solunum cihazı
- EN 402 · EN 1146Kaçış amaçlı tüplü cihazlar
- ISO 23269-1Gemilerde acil kaçış solunum cihazı (EEBD)
Solunum koruyucu seçimi iki soruyla başlar: ortamda yeterli oksijen var mı ve kirletici ne? Filtreli koruyucular yalnız havayı temizler, oksijen sağlamaz. Bu yüzden filtre kodlarını okumadan önce ortamın filtreli koruyucuya uygun olup olmadığını bilmek gerekir.
Şemalar nasıl okunur?
- Kombine filtre kodu: Harf gaz grubunu, yanındaki rakam kapasite sınıfını gösterir. Tireden sonraki P3 partikül filtresidir. Örnek filtre organik ve inorganik gazlara, asidik gazlara ve amonyağa karşı birlikte test edilmiştir.
- Renk bantları: Her gaz grubunun bir rengi vardır: A kahverengi, B gri, E sarı, K yeşil, P beyaz. Cıva ve azot oksit filtreleri iki renkli banttır ve kullanım süreleri sınırlıdır.
- Partikül sınıfları: FFP maskelerde sınıf hem filtrasyonu hem de toplam içe sızıntıyı kapsar. FFP3 maske en az %99 filtrasyon ve en çok %2 içe sızıntı ister. Tekrar kullanılabilir maskede R, tek vardiyalık maskede NR yazar.
- Seçim sırası: Önce oksijen, sonra kirleticinin türü, en son konsantrasyon ve süre değerlendirilir. Oksijen eksikliği olabilecek ortamda filtre işe yaramaz; solunum cihazı gerekir. Karbon monoksit için iş amaçlı filtre yoktur, yalnız kaçış cihazları vardır.
- Cihaz normları: Toz maskesi, yarım ve tam yüz maskesi, filtreler, motorlu filtreli sistemler ve tüplü cihazlar ayrı normlarla belgelenir. Tam yüz maskesinde endüstri için en az sınıf 2 aranır.
Sıkı oturan maskelerde koruma, maskenin yüze tam oturmasına bağlıdır. Yüz uyum testinin neden gerektiğini HSE INDG479 yazımızda anlattık.
Seçim için kısa kontrol listesi
- Ortamda oksijen eksikliği olabilir mi, kontrol edin; olabiliyorsa filtreli koruyucu değil, solunum cihazı seçin.
- Kirleticiyi tanımlayın: toz, duman ve sis için P filtresi; gaz ve buhar için ilgili harf; ikisi birden varsa kombine filtre.
- Konsantrasyona ve maruziyet süresine göre filtre sınıfını ve maske tipini (yarım ya da tam yüz) belirleyin.
- Sıkı oturan maskeler için kullanıcıya yüz uyum testi yaptırın.
- Filtre değişim zamanını ve maskenin bakımını üreticinin kullanım kılavuzuna göre planlayın.
Bu rehber genel bilgi amaçlıdır. Kesin şartlar ve test yöntemleri için standardın güncel metni ve ürünün kullanım kılavuzu esastır.
Sık sorulanlar
FFP2 ile FFP3 arasındaki fark nedir?
EN 149'a göre FFP2 maskede filtrasyon en az %94, toplam içe sızıntı en çok %8'dir. FFP3 maskede bu değerler en az %99 ve en çok %2'dir. Hangisinin gerektiğini kirleticinin türü ve konsantrasyonu belirler.
A2 filtre ile A1 filtre arasındaki fark nedir?
Rakam kapasite sınıfıdır. EN 14387:2004+A1:2008'de sınıf 1 hacimce %0,1'e, sınıf 2 %0,5'e kadar gaz konsantrasyonu içindir; 2021 sürümü test kapasitelerini değiştirdi. Filtrenin ne kadar dayanacağı ortama bağlıdır; değişim zamanını üreticinin verisine göre belirleyin.
Karbon monoksit için hangi filtre kullanılır?
Karbon monoksite karşı iş amaçlı filtre yoktur; B filtresi de CO'ya karşı korumaz. CO için yalnız kaçış amaçlı filtreli cihazlar (EN 403, EN 404) vardır. CO bulunan ortamda çalışmak için solunum cihazı gerekir.
Kaynaklar
- Centexbel – FFP respiratory masks
- JSP – What do the colour bands on filters mean?
- JSP – Respiratory standards explained
- HSE – Types of RPE
- BSI – EN 14387 gas filters and combined filters
- EVS (Estonian Centre for Standardisation) – EVS-EN 14387:2021
- BSI – EN 404 filter self-rescuer from carbon monoxide
- BSI – EN 12941 powered filtering devices with helmet or hood
- EVS (Estonian Centre for Standardisation) – EVS-EN 14594:2018
- EVS (Estonian Centre for Standardisation) – EVS-EN 137:2006
- ISO – ISO/TS 16975 and ISO 23269-1
Yazı bu kaynaklardan derlenmiştir; teknik değerler ve yükümlülükler için kaynağın güncel sürümü esas alınır.





