Gözlük lensindeki 2C-1.2 1 FT KN gibi işaretler filtre tipini, optik sınıfı, darbe dayanımını ve yüzey özelliklerini gösterir. Bu rehber EN 166 işaretlerini, darbe sınıflarını, filtre kodlarını ve EN ISO 16321'e geçişi şemalarla anlatıyor.
EN 166’ya göre lens üzerinde sırasıyla filtre kodu ve tonu, üretici kısaltması, optik sınıf ve dayanım harfleri yer alır.
- 2C-1.2UV filtresi, renkleri iyi gösterir (EN 170); ton 1,2 = şeffaf
- 1Optik sınıf 1: sürekli kullanım
- FDüşük enerjili darbe, 45 m/s
- TDarbe testi −5 °C ve +55 °C’de de geçildi
- Kİnce partiküllerle çizilmeye dayanıklı
- NBuğulanmaz
Çerçevede ayrıca EN 166 ve FT yazar. Lens ile çerçevenin darbe sınıfı farklıysa gözlüğün tamamı için düşük olan geçerlidir.
Örnek ürünDelta Plus ASO2 CLEARS: 22 mm, 43 g çelik bilye. F, B ve A: 6 mm, 0,86 g bilye; harf ilerledikçe hız artar.
Gözlük en çok F, kapalı (goggle) gözlük en çok B, yüz siperi A sınıfı alabilir.
- 3Sıvı damlası ve sıçraması
- 4İri toz (> 5 µm)
- 5Gaz ve ince toz (< 5 µm)
- 8Kısa devre elektrik arkı
- 9Erimiş metal ve sıcak katı parçalar
- HKüçük baş ölçüsü için
Filtre kodu, kısa çizgiden sonraki ton numarasıyla birlikte yazılır; ton büyüdükçe lens koyulaşır.
- 2UV filtresi; renk algısı etkilenebilir (EN 170)
- 2C · 3UV filtresi, renkleri iyi gösterir (EN 170)
- 4Kızılötesi filtre (EN 171)
- 5Güneş filtresi, kızılötesi şartı yok (EN 172)
- 6Güneş filtresi, kızılötesi şartıyla (EN 172)
- 1.2 – 16Kaynak filtresi: kod numarası yok, yalnız ton (EN 169)
- EN 379Otomatik kararan kaynak filtresi
- 2023/941EN ISO 16321-1/-2/-3 uyumlaştırılmış standartlar listesine girdi
- 11.11.2025EN 166 artık uygunluk varsayımı sağlamıyor (tarih 2024/2599 ile ertelendi)
- EN 166Sertifikalı ürün, sertifika süresi (en çok 5 yıl) dolana kadar satılabilir
- 2026/1279Güncel liste: 16321-1:2022, -2:2021, -3:2022; EN 166 yer almıyor
EN ISO 16321-1 genel şartları, -2 kaynak ve benzeri işleri, -3 tel örgü koruyucuları kapsar. Ayrıntılar için EN ISO 16321 yazımıza bakın.
Koruyucu gözlükte işaretler iki yerde bulunur: lenste ve çerçevede. Lens işareti filtre tipini, optik kaliteyi ve dayanımı; çerçeve işareti normu ve çerçevenin darbe sınıfını gösterir. Lens ile çerçevenin darbe sınıfı farklıysa gözlüğün tamamı için düşük olan geçerlidir.
Şemalar nasıl okunur?
- Lens işareti: Sırasıyla filtre kodu ve tonu, üretici kısaltması, optik sınıf ve dayanım harfleri yazılır. Örnekte 2C-1.2 renkleri iyi gösteren şeffaf UV filtresini, 1 sürekli kullanıma uygun optik sınıfı, F düşük enerjili darbeyi, T bu darbe testinin −5 °C ve +55 °C'de de geçildiğini gösterir. K çizilmeye, N buğulanmaya karşı dayanımdır.
- Darbe dayanımı: S'den A'ya bilyenin hızı ve darbe enerjisi artar. Çerçeveli gözlük en çok F, kapalı gözlük en çok B, yüz siperi A sınıfı alabilir.
- Kullanım alanı kodları: 3, 4, 5, 8 ve 9; sıvı, iri toz, gaz ve ince toz, elektrik arkı ve erimiş metal gibi özel riskler içindir. H küçük baş ölçüsüne uygun modeli gösterir.
- Filtre kodları: Kod filtrenin UV, kızılötesi veya güneş ışığına karşı olduğunu, kısa çizgiden sonraki ton numarası ise lensin koyuluğunu gösterir. Kaynak filtrelerinde kod numarası yoktur, yalnız ton yazılır.
- Yeni norm: EN 166'nın yerini EN ISO 16321 alıyor. EN 166'ya göre sertifikalı ürünler sertifika süresi dolana kadar satılabilir. Geçişin ayrıntısını EN ISO 16321 yazımızda anlattık.
Seçim için kısa kontrol listesi
- Riski tanımlayın: uçan parça, toz, kimyasal sıçrama, UV ya da kaynak ışığı, erimiş metal.
- Uçan parçanın enerjisine göre darbe sınıfını seçin; yüksek enerjide kapalı gözlük veya yüz siperi gerekir.
- Sıvı, toz veya gaz riski varsa çerçevede ilgili kullanım alanı kodunu arayın.
- Kaynak ve güçlü ışık kaynaklarının yanında filtre tipini ve tonu işin türüne göre belirleyin.
- Uzun süre takılacak gözlüklerde optik sınıf 1'i tercih edin; buğulanma sorunu olan ortamlarda N işaretine bakın.
Bu rehber genel bilgi amaçlıdır. Kesin şartlar ve test yöntemleri için standardın güncel metni ve ürünün kullanım kılavuzu esastır.
Sık sorulanlar
Optik sınıf ne anlama gelir?
Optik sınıf, lensin görüntüyü ne kadar bozmadan geçirdiğini gösterir. Sınıf 1 sürekli kullanım içindir; sınıf 2 ve 3 daha kısa süreli kullanıma uygundur.
FT işareti ne demek?
F, saniyede 45 metre hızla çarpan küçük bir çelik bilyeye karşı düşük enerjili darbe dayanımını gösterir. Yanında T varsa aynı test −5 °C ve +55 °C'de de geçilmiştir. Darbe sınıfı lenste ve çerçevede ayrı yazılır; ikisi farklıysa düşük olan geçerlidir.
EN 166 işaretli gözlükler hâlâ satılabilir mi?
EN 166, 11.11.2025'ten itibaren uygunluk varsayımı sağlamıyor. Bundan önce EN 166'ya göre sertifikalandırılmış ürünler, sertifika süresi (en çok 5 yıl) dolana kadar satılabilir.
Kaynaklar
- BSI – A new era in eye protection: understanding EN ISO 16321
- Delta Plus – Eye protection: a new, more stringent international standard EN ISO 16321 · 2025-07-18
Yazı bu kaynaklardan derlenmiştir; teknik değerler ve yükümlülükler için kaynağın güncel sürümü esas alınır.
